Yakın zamanda kaybettiğimiz Umberto Eco Genç Bir Romancının İtirafları’yla göstergebilim ve kendi romancılık deneyimleriyle adeta -kurgu nedir,nasıl olmalıdır?- sorusunun cevabını vermiş.
“…Kurmaca karakterlerin, partisyon odaklı bir yaklaşım çerçevesi dışında, ne tür varlıklar olduğunu henüz belirlemedik. Ama, kurmaca ifadelerin, onları kullanış ve düşünüş biçimimiz nedeniyle, bizim geçerli gerçek kavramımızı açıklığa kavuşturmak için elzem olduklarını söyleyebilecek durumdayız.
Varsayalım ki birisi, bir savın doğru sayılmasının ne anlama geldiğini sordu ve yine varsayalım ki biz, Alfred Tarski’nin ünlü tanımıyla yanıt verdik ve dedik ki, sadece ve sadece kar beyazsa “Kar beyazdır” savı doğrudur. Söylediğimiz şey, entellektüel tartışma açması açısından çok ilginç olabilir ama sıradan insanlara pek yararı yoktur (örneğin, karın beyaz olduğunu doğrulamak için ne tür bir fiziksel kanıtın yeterli olacağını bilemeyiz). Söylememiz gereken, bir savın ancak “Süperman Clark Kent’tir” cümlesi kadar çürütülemez bir hükümse kesinlikle doğru sayılacağıdır.
Genellikle, okurlar Anna Karanina ‘nın intihar ettiği fikrinin çürütülemeyeceğini kabul ederler. Ama ‘dış deneysel kanıt’ aransa bile, partisyon odaklı yaklaşımı (bu yaklaşıma göre Tolstoy, yazılanların geri alınabileceği bir kitapta şöyle yazmıştır) kabul etmek için savı doğrulayacak duyu verisinin bulunması yeterlidir, oysa Hitler’in ölümü söz konusu olduğunda, her kanıt daha da fazla tartışılabilir.
Hitler’in Berlin’deki yeraltı sığınağında öldüğünün tartışmasız doğru olup olmadığına karar vermek için bu cümlenin ‘Süperman Clark Kent’tir’ ya da ‘Anna Karenina trenin önüne atlayarak intihar etti’ cümlesi kadar kesinkes doğru olduğunu düşünüp düşünmediğimize karar vermemiz gerek. Ancak bu testi yaptıktan sonra ‘Hitler Berlin’deki sığınakta öldü’ cümlesinin doğru, belki, yüksek olasılıkla doğru, ama kuşkunun gölgesi altında doğru olduğunu söyleyebiliriz (oysa Süperman Clark Kent’tir cümlesine asla itiraz edilemez). Papa ile Dalai Lama, İsa Peygamber’in Tanrı’nın oğlu olup olmadığını yıllarca tartışabilirler, ama (eğer edebiyat ve çizgi romanlar hakkında yeterli bilgileri varsa) her ikisi de Süperman’in Clark Kent, ya da Clark Kent’in Süperman olduğunu kabul ederler. Kurmaca ifadelerin epistemolojik işlevi şudur:Gerçeklerin çürütülmezliği için bir litmus test (turnusol kağıdı) olarak kullanılabilirler.”
Genç Bir Romancının İtirafları Kırmızı Kedi Yayınevi tarafından yayınlandı…